دربارهء جن و شياطين بيشتر است . حال اگر كسى بگويد كه اين فروپاشى ستارگان همواره وجود داشته است در حالى كه شما معتقديد كه به هنگام مبعث پيامبر ( ص ) آسمانها در آن هنگام پاسدارى مىشده است ، گوييم : فروپاشى ستارگان ، همواره رجم شياطين نيست شايد چيزهايى را رجم مىكنند كه دانسته نيست و هيچ كس آن را نمىبيند يا اين فروپاشى ستارگان به علت ديگرى است . يا اينكه خداى تعالى عذابى از براى شياطين قرين آن كرده است . از زهرى پرسيدند كه آيا در دورهء جاهليّت نيز آسمان پاسدارى مىشد ؟ گفت : آرى ، امّا چون پيامبر ( ص ) مبعوث گرديد اين كار با شدّت بيشترى همراه شد . از منجمان كسانى هستند كه عقيده دارند اين شهابها تازيانه زدن آسمان است . و از ايشان حكايت شده است كه اين شهابها به منزلهء شراره‌هايى است كه از اثير فرو مىريزد و بر جاى مىافسرد . و بعضى عقيده داشته‌اند كه پشّه‌هايى است از خورشيد ! با اختلافات بسيار در اين باب . در باب كهكشان اختلاف كرده‌اند . افلوطرخس از بعضى پيشينگان حكايت كرده است كه كهكشان فلكى است و ابرى . و از بعضى حكايت كرده است كه روشنايى انبوهى از ستارگان خرد است كه بعضى از آنها به بعضى ديگر پيوند يافته‌اند . از بعضى روايت كرده است كه آن خطاى باصره [ 1 ] است و از بعضى ديگر روايت كرده است كه كهكشان مسيرى است كه خورشيد در آغاز از آنجا عبور مىكرده است . و ارسطاطاليس گفته است كه كهكشان التهاب بخارى يابس و بسيار است ، كه به گونهء آتش ، در زير ستارگان متحيّر ، به هم پيوسته است و بعضى از مسلمانان كهكشان را دروازهء آسمان مىنامند و بعضى از ايشان آن را فراخ درّهء آسمان خوانند . در ياد كرد بادها و ابرها و نمها و رعد و برق و جز اينها كه در جوّ عارض مىشود در بادها اختلاف كرده‌اند . خداى تعالى گويد : « و اوست آن خداى كه بفرستد بادها را پراكنده پيش بخشودن او . » ( 7 : 57 ) پس خبر داده است كه اين بادها مژدهء باران‌اند . و گويد : « خداى آن خداى است كه بفرستد بادها تا برانگيزد ابرى . » ( 30 : 48 ) پس خبر داد كه آنها برانگيزانندهء ابرها و ميغهايند و گويد : « و ما بفرستاديم بادها را

--> [ 1 ] متن : « تخييل فى العين » قس صفحهء 297 .